Karbonlu (Grafitli) EPS Nedir? Neden Gri Renklidir?
Dış cephe mantolama sektöründe "Gri Köpük" veya "Karbonlu EPS" olarak bilinen malzeme, klasik genleştirilmiş polistiren (Beyaz EPS) ham maddesinin içerisine polimerizasyon aşamasında "Grafit" (karbon parçacıkları) eklenmesiyle üretilir. Grafit, malzemenin gri renge bürünmesini sağlamasının ötesinde, mantolama levhasına muazzam bir teknolojik üstünlük katar: Isı yansıtma (Refleksiyon) özelliği.
Güneşten gelen ısının (kızılötesi dalgaların) duvarlardan içeri sızmasını ve içerideki ısının dışarı kaçmasını "ayna gibi" yansıtarak engelleyen grafit tanecikleri, malzemenin ısı iletkenlik (Lambda - λ) katsayısını 0.032 W/mK seviyelerine kadar düşürür. Bu sayede Karbonlu EPS, klasik Beyaz EPS'ye kıyasla %20 oranında daha yüksek bir ısı yalıtımı (ısı direnci) sağlar.
Karbonlu EPS Kullanıldığında Kalınlık Nasıl Belirlenmeli?
Karbonlu EPS'nin yalıtım gücünün yüksek olması, mimari ve estetik açıdan en büyük avantajı sağlar: Daha ince levhalarla, çok daha yüksek ısı yalıtımı elde etmek! Örneğin, kış aylarında 6 cm kalınlığında Beyaz EPS'nin sağladığı yalıtım gücüne, 5 cm kalınlığında Karbonlu EPS ile ulaşabilirsiniz. Duvarlarınız gereksiz yere kalınlaşmaz, böylece pencere denizliklerinde, sövelerde veya balkon kenarlarında alan kaybı ve ekstra tadilat masrafı (mermer uzatma vb.) yaşamazsınız.
Ilıman ve Sıcak İklimlerde Karbonlu EPS Kalınlığı
İstanbul, İzmir, Antalya, Adana, Mersin, Bursa gibi kış aylarının çok sert ayazlarla geçmediği, 1. ve 2. derece gün bölgelerinde minimum 4 cm veya 5 cm Karbonlu EPS kullanılması TS 825 kuralları açısından yeterli ve idealdir. 5 cm kalınlığında Karbonlu EPS, bu bölgelerde kışın %50'ye varan doğalgaz tasarrufu sağlarken, yazın klima kullanım sürelerini yarı yarıya düşürerek elektrik faturalarını adeta çökertir.
Soğuk ve Karasal İklimlerde Karbonlu EPS Kalınlığı
Ankara, Konya, Eskişehir, Kayseri, Sivas gibi kışın hava sıcaklıklarının sıklıkla sıfırın altına indiği ve kar yağışının yoğun olduğu 3. ve 4. bölgelerde 5 cm kalınlık yetersiz kalacaktır. Bu sert iklim şartlarında Karbonlu EPS için tavsiye edilen standart kalınlık kesinlikle minimum 6 cm, bütçe uygunsa 8 cm'dir. 8 cm kalınlığındaki bir Karbonlu EPS uygulaması, İç Anadolu bölgesinde binaları dış ortamdan tamamen izole ederek pasif ev (sıfır enerjili bina) standartlarına yaklaştırır ve kombilerin en kısık ayarda bile evi hamam gibi ısıtmasını sağlar.
Karbonlu EPS'nin Dansitesi (Yoğunluğu) Kaç Olmalı?
Kalınlık kadar kritik olan bir diğer özellik levhanın dansitesidir (kg/m³). Karbonlu EPS'nin ısı yalıtım performansı yoğunluğa bağlı olarak çok değişkenlik göstermese de, fiziksel dayanıklılığı (sıva taşıma kapasitesi ve rüzgar yükü direnci) doğrudan dansite ile alakalıdır. Dış cephe mantolamasında, en az 16 Dansite (16 kg/m³), kaliteli bir uygulama içinse 20 Dansite Karbonlu EPS kullanılmalıdır.
Koyu rengi nedeniyle Karbonlu EPS, direkt güneş ışığına (özellikle yaz aylarında güney cephesinde) uzun süre maruz kaldığında hızlı ısınarak genleşebilir ve eğer iskele üzerinde bekletilirse formunu kaybedebilir (erime - dönme yapabilir). Bu nedenle ustaların Karbonlu EPS'yi uygularken üzerine fileli sıvasını fazla bekletmeden çekmesi ve malzemeyi güneşten koruyarak stoklaması gerekir. Yoğunluğu (dansitesi) yüksek levhalar bu genleşmelere karşı daha dirençlidir.
Maliyet vs. Performans (Amortisman) Analizi
Karbonlu EPS'nin metrekare birim fiyatı, Beyaz EPS'ye göre ortalama %10-%15 civarında daha yüksektir. Ancak dış cephe mantolamasının asıl maliyetini iskele kurulumu, ustalık işçiliği, boya ve sıva grubu oluşturur. Toplam "Anahtar Teslim Fiyat" üzerinden hesap yapıldığında Karbonlu EPS'ye geçiş yapmanın maliyete etkisi sadece %3 ila %5 civarında olmaktadır.
Buna karşılık sağlayacağı %20 daha fazla enerji tasarrufu dikkate alındığında, bu cüzi fiyat farkı kış mevsiminde 2-3 ay gibi kısa bir sürede kendini amorte edecektir. Bu sebeple günümüzde yapılan mantolama projelerinin %80'inden fazlasında Beyaz EPS yerine Karbonlu EPS tercih edilmektedir.